Nợ đọng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế: Bài toán chưa có lời giải | Tháng Mười 24, 2017

(Sự kiện) - (THO) - Tình trạng nợ đọng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (BHXH, BHYT) là vấn đề đã cũ nhưng chưa bao giờ giảm “sức nóng” và chưa có hồi kết. Nhất là những năm gần đây, tình trạng này diễn ra ngày càng phổ biến, nhiều doanh nghiệp có số nợ đọng lớn từ nhiều năm trước vẫn chưa được khắc phục khiến cho quyền lợi của hàng trăm ngàn lao động bị ảnh hưởng, nguồn thu BHXH không được bảo đảm.

Doanh nghiệp nợ đọng, người lao động chịu thiệt thòi


Trên địa bàn thị xã Bỉm Sơn hiện có 255 đơn vị tham gia BHXH, với tổng số lao động là 9.785 người, tính đến thời điểm này số tiền nợ BHXH là 28.432.844.645 đồng, nhiều đơn vị nợ đọng BHXH kéo dài, với số tiền lớn. Điển hình là Công ty CP Licogi 15 nợ 10.610.025.130 đồng, hệ quả kéo theo là 13 người đủ điều kiện nghỉ hưu không có chế độ, 42 người nghỉ việc không chốt được sổ BHXH, hàng trăm người không có thẻ BHYT. Những người này phần lớn đều đã già yếu lại hết tuổi lao động, không những không có lương hưu để trang trải sinh hoạt mà mỗi lần đau ốm còn phải tự bỏ tiền túi ra để khám, chữa bệnh vì không có thẻ BHYT nên khó khăn chồng chất khó khăn. 

Cống hiến hơn 30 năm cho Công ty CP Licogi 15, nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, đã đủ tuổi về hưu từ tháng 6-2014, nhưng đến nay ông Nguyễn Văn Thỏa, phường Lam Sơn, thị xã Bỉm Sơn vẫn chưa nhận được lương hưu. Nguyên nhân là do công ty không đóng BHXH theo định kỳ nên không thể chốt sổ lương. Ông bức xúc: Hàng tháng lấy lương, công ty đều trừ phần đóng BHXH, BHYT, các loại tiền ủng hộ trừ đầy đủ hết nhưng giờ về hưu lại không có lương hưu dù đã nhiều lần kiến nghị lên các cơ quan chức năng. Tuổi cao, sức yếu, hàng ngày vẫn phải chật vật để kiếm kế sinh nhai, mỗi khi trái gió trở trời lại ốm đau liên miên, đi viện thì không có thẻ BHYT phải chạy vạy đủ đường để thanh toán viện phí chữa bệnh.

Báo cáo của BHXH TP Thanh Hóa, tổng số tiền nợ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) tính đến hết tháng 8-2017 là 171.953.550.934 đồng, trong đó có 379 đơn vị nợ trên 12 tháng trở lên với số tiền 86.170.800.862 đồng; 247 đơn vị nợ từ 6 đến 12 tháng với số tiền  14.983.457.018 đồng… Điển hình là Công ty CP Xây dựng HANCORP.2 sử dụng 208 lao động, nợ hơn 20,5 tỷ đồng (tháng 6-2016 Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội thanh tra yêu cầu trong vòng 60 ngày đơn vị phải nộp số tiền nợ BHXH, BHYT nhưng đơn vị vẫn không chấp hành, tháng 8-2017 Đoàn Thanh tra của BHXH tỉnh làm việc tại đơn vị kiến nghị trong vòng 30 ngày đơn vị phải nộp số tiền nợ BHXH, BHYT nhưng đơn vị vẫn không chấp hành); Công ty CP Đầu tư xây dựng công trình giao thông 838 sử dụng 11 lao động nợ hơn 4,7 tỷ đồng; Công ty CP Công nghiệp tàu thủy Hoàng Long sử dụng 14 lao động nợ hơn 5,5 tỷ đồng…
 

Ông Trần Đại Nghĩa, Giám đốc BHXH TP Thanh Hóa, cho biết: Là đơn vị tập trung nhiều đơn vị, doanh nghiệp và cũng là địa bàn có số đơn vị, doanh nghiệp nợ đọng BHXH lớn nhất, nhưng việc thu nợ BHXH, BHYT trên địa bàn gặp rất nhiều khó khăn. Mặc dù Chủ tịch UBND TP Thanh Hóa đã ban hành công văn chỉ đạo xử lý nợ, thành lập đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra chấp hành pháp luật về BHXH, BHYT nhưng nhiều đơn vị, doanh nghiệp có thái độ coi thường pháp luật, không hợp tác, trốn tránh nghĩa vụ đối với người lao động, thậm chí chây ỳ, cố tình chiếm dụng quỹ BHYT.
 

Bài toán chưa có lời giải
 

Tình trạng doanh nghiệp, đơn vị nợ đọng BHXH hiện đang là vấn đề nhức nhối, để lại nhiều hệ lụy xã hội. Đáng quan ngại hơn, thực trạng này không những không hề thuyên giảm mà càng có chiều hướng gia tăng. Nếu như năm 2015, toàn tỉnh có 957 đơn vị nợ đọng  BHXH từ 3 tháng trở lên, thì đến hết tháng 8-2017, con số này đã lên tới 5.056/8.206 đơn vị đang tham gia BHXH, BHYT, BHTN với tổng số tiền nợ là 391.057 triệu đồng. Đáng chú ý có 1.438 doanh nghiệp nợ từ 3 tháng trở lên với số tiền nợ 188.119 triệu đồng; 210 doanh nghiệp nợ khó thu với số tiền nợ là 32.480 triệu đồng… Thực trạng này đồng nghĩa với việc sẽ có hàng ngàn lao động bị ảnh hưởng, mất đi quyền lợi an sinh xã hội.

Tình trạng trên có nguyên nhân khách quan là do nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh gặp khó khăn, một số đơn vị ngừng hoạt động… không có khả năng thanh toán nợ BHXH, BHYT, BHTN, song nguyên nhân chủ quan là ý thức tuân thủ pháp luật về BHXH, BHYT của người sử dụng lao động chưa nghiêm, không thực hiện đúng các quy định của pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN; nhiều doanh nghiệp đã trích tiền lương tháng của người lao động đóng BHXH, BHYT nhưng không nộp vào quỹ BHXH, BHYT mà sử dụng vào mục đích khác, kể cả một số đơn vị hành chính sự nghiệp thụ hưởng ngân sách Nhà nước cũng để nợ tiền đóng BHXH, BHYT; còn nhiều địa phương chưa chuyển tiền ngân sách Nhà nước đóng, hỗ trợ đóng BHYT cho đối tượng chính sách; việc xử lý sau thanh tra, kiểm tra của các cơ quan có thẩm quyền chưa kịp thời, hiệu quả thấp, thiếu tác dụng răn đe hành vi nợ đọng, trốn đóng. Bên cạnh đó, do chế tài xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến nợ, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN chưa đủ sức răn đe dù trong những năm qua, Thanh tra Chính phủ, thanh tra chuyên ngành lao động – thương binh và xã hội, các đoàn kiểm tra liên ngành và kiểm tra của ngành BHXH đã tổ chức hàng trăm cuộc kiểm tra tại nhiều doanh nghiệp vi phạm, thậm chí là khởi kiện ra tòa án song hiệu quả chưa cao, hầu hết các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án của tòa án không được các doanh nghiệp thực hiện, số nợ không những không giảm mà ngày càng phát sinh tăng. Trong khi đó, người lao động do sợ bị mất việc làm, nên không dám đấu tranh với chủ doanh nghiệp, dẫn tới việc đấu tranh bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bản thân người lao động chưa cao; nhận thức của một số đơn vị, nhất là các doanh nghiệp tư nhân còn hạn chế. Một chế tài được xem là mạnh mẽ và kỳ vọng sẽ hạn chế được tình trạng nợ đọng BHXH, BHYT là đưa tội danh nợ đọng BHXH vào xử lý hình sự. Tuy nhiên, quy định này lại bị tạm hoãn trước thời điểm thi hành. Còn chế tài xử phạt được coi là mạnh nhất hiện hành là khởi kiện đơn vị nợ đọng ra tòa cũng đang “giậm châm tại chỗ” bởi theo quy định mới, bắt đầu từ năm 2016 chủ thể khởi kiện đơn vị nợ đọng được chuyển giao từ cơ quan BHXH sang các tổ chức công đoàn. Thế nhưng trong quá trình thực hiện tổ chức công đoàn đang gặp một số vướng mắc do các quy định có sự chồng chéo và chưa hợp lý. Trên thực tế, từ khi quy định mới này có hiệu lực đến nay, chưa có đơn vị nào bị khởi kiện ra tòa.

Trao đổi với ông Lê Bá Toàn, Trưởng Phòng Khai thác và thu nợ BHXH tỉnh được biết: Để khắc phục tình trạng trên, BHXH tỉnh đang tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp: Phối hợp với các sở, ban, ngành, đoàn thể… cơ quan truyền thông đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền chính sách, pháp luật BHXH, BHYT; tăng cường cử cán bộ đến doanh nghiệp để đối chiếu thu nộp BHXH, BHYT, BHTN, đôn đốc và giải quyết những vướng mắc trong việc thực hiện các chế độ BHXH, BHYT, BHTN; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật BHXH, BHYT của các đơn vị; phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh trong việc khởi kiện ra tòa đối với các đơn vị cố tình chây ỳ, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN theo quy định của Luật BHXH.

Quyền lợi bị ảnh hưởng nhưng không dám đấu tranh đang là nghịch lý xảy ra phổ biến và là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng doanh nghiệp nợ đọng BHXH kéo dài. Vậy, trách nhiệm của tổ chức công đoàn đến đâu trong việc tuyên truyền pháp luật BHXH đến người lao động cũng như bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của đoàn viên? Và trong khi liên đoàn lao động và các ngành chức năng đang loay hoay tìm giải pháp để xử lý và giải quyết vấn đề nợ đọng BHXH thì hàng ngày, những người lao động vẫn đang chịu không ít hệ lụy từ việc thiếu lương tâm và trách nhiệm của chủ doanh nghiệp. Vấn đề này đang là bài toán nan giải và sẽ không giải quyết được nếu như không có sự vào cuộc của tất cả các cấp, các ngành và hơn hết là bản thân người lao động.

.Bài và ảnh: Tô Hà
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyentandung.org
Xem thêm:
Biển đảo, An ninh Quốc phòng, Biển Đông, Sức mạnh quân sự Việt Nam, Thời sự quốc tế, Tin tức thời sự
Home » Thanh hóa » Sự kiện »

(Sự kiện) - (THO) - Tình trạng nợ đọng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (BHXH, BHYT) là vấn đề đã cũ nhưng chưa bao giờ giảm “sức nóng” và chưa có hồi kết. Nhất là những năm gần đây, tình trạng này diễn ra ngày càng phổ biến, nhiều doanh nghiệp có số nợ đọng lớn từ nhiều năm trước vẫn chưa được khắc phục khiến cho quyền lợi của hàng trăm ngàn lao động bị ảnh hưởng, nguồn thu BHXH không được bảo đảm.

Doanh nghiệp nợ đọng, người lao động chịu thiệt thòi


Trên địa bàn thị xã Bỉm Sơn hiện có 255 đơn vị tham gia BHXH, với tổng số lao động là 9.785 người, tính đến thời điểm này số tiền nợ BHXH là 28.432.844.645 đồng, nhiều đơn vị nợ đọng BHXH kéo dài, với số tiền lớn. Điển hình là Công ty CP Licogi 15 nợ 10.610.025.130 đồng, hệ quả kéo theo là 13 người đủ điều kiện nghỉ hưu không có chế độ, 42 người nghỉ việc không chốt được sổ BHXH, hàng trăm người không có thẻ BHYT. Những người này phần lớn đều đã già yếu lại hết tuổi lao động, không những không có lương hưu để trang trải sinh hoạt mà mỗi lần đau ốm còn phải tự bỏ tiền túi ra để khám, chữa bệnh vì không có thẻ BHYT nên khó khăn chồng chất khó khăn. 

Cống hiến hơn 30 năm cho Công ty CP Licogi 15, nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, đã đủ tuổi về hưu từ tháng 6-2014, nhưng đến nay ông Nguyễn Văn Thỏa, phường Lam Sơn, thị xã Bỉm Sơn vẫn chưa nhận được lương hưu. Nguyên nhân là do công ty không đóng BHXH theo định kỳ nên không thể chốt sổ lương. Ông bức xúc: Hàng tháng lấy lương, công ty đều trừ phần đóng BHXH, BHYT, các loại tiền ủng hộ trừ đầy đủ hết nhưng giờ về hưu lại không có lương hưu dù đã nhiều lần kiến nghị lên các cơ quan chức năng. Tuổi cao, sức yếu, hàng ngày vẫn phải chật vật để kiếm kế sinh nhai, mỗi khi trái gió trở trời lại ốm đau liên miên, đi viện thì không có thẻ BHYT phải chạy vạy đủ đường để thanh toán viện phí chữa bệnh.

Báo cáo của BHXH TP Thanh Hóa, tổng số tiền nợ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) tính đến hết tháng 8-2017 là 171.953.550.934 đồng, trong đó có 379 đơn vị nợ trên 12 tháng trở lên với số tiền 86.170.800.862 đồng; 247 đơn vị nợ từ 6 đến 12 tháng với số tiền  14.983.457.018 đồng… Điển hình là Công ty CP Xây dựng HANCORP.2 sử dụng 208 lao động, nợ hơn 20,5 tỷ đồng (tháng 6-2016 Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội thanh tra yêu cầu trong vòng 60 ngày đơn vị phải nộp số tiền nợ BHXH, BHYT nhưng đơn vị vẫn không chấp hành, tháng 8-2017 Đoàn Thanh tra của BHXH tỉnh làm việc tại đơn vị kiến nghị trong vòng 30 ngày đơn vị phải nộp số tiền nợ BHXH, BHYT nhưng đơn vị vẫn không chấp hành); Công ty CP Đầu tư xây dựng công trình giao thông 838 sử dụng 11 lao động nợ hơn 4,7 tỷ đồng; Công ty CP Công nghiệp tàu thủy Hoàng Long sử dụng 14 lao động nợ hơn 5,5 tỷ đồng…
 

Ông Trần Đại Nghĩa, Giám đốc BHXH TP Thanh Hóa, cho biết: Là đơn vị tập trung nhiều đơn vị, doanh nghiệp và cũng là địa bàn có số đơn vị, doanh nghiệp nợ đọng BHXH lớn nhất, nhưng việc thu nợ BHXH, BHYT trên địa bàn gặp rất nhiều khó khăn. Mặc dù Chủ tịch UBND TP Thanh Hóa đã ban hành công văn chỉ đạo xử lý nợ, thành lập đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra chấp hành pháp luật về BHXH, BHYT nhưng nhiều đơn vị, doanh nghiệp có thái độ coi thường pháp luật, không hợp tác, trốn tránh nghĩa vụ đối với người lao động, thậm chí chây ỳ, cố tình chiếm dụng quỹ BHYT.
 

Bài toán chưa có lời giải
 

Tình trạng doanh nghiệp, đơn vị nợ đọng BHXH hiện đang là vấn đề nhức nhối, để lại nhiều hệ lụy xã hội. Đáng quan ngại hơn, thực trạng này không những không hề thuyên giảm mà càng có chiều hướng gia tăng. Nếu như năm 2015, toàn tỉnh có 957 đơn vị nợ đọng  BHXH từ 3 tháng trở lên, thì đến hết tháng 8-2017, con số này đã lên tới 5.056/8.206 đơn vị đang tham gia BHXH, BHYT, BHTN với tổng số tiền nợ là 391.057 triệu đồng. Đáng chú ý có 1.438 doanh nghiệp nợ từ 3 tháng trở lên với số tiền nợ 188.119 triệu đồng; 210 doanh nghiệp nợ khó thu với số tiền nợ là 32.480 triệu đồng… Thực trạng này đồng nghĩa với việc sẽ có hàng ngàn lao động bị ảnh hưởng, mất đi quyền lợi an sinh xã hội.

Tình trạng trên có nguyên nhân khách quan là do nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh gặp khó khăn, một số đơn vị ngừng hoạt động… không có khả năng thanh toán nợ BHXH, BHYT, BHTN, song nguyên nhân chủ quan là ý thức tuân thủ pháp luật về BHXH, BHYT của người sử dụng lao động chưa nghiêm, không thực hiện đúng các quy định của pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN; nhiều doanh nghiệp đã trích tiền lương tháng của người lao động đóng BHXH, BHYT nhưng không nộp vào quỹ BHXH, BHYT mà sử dụng vào mục đích khác, kể cả một số đơn vị hành chính sự nghiệp thụ hưởng ngân sách Nhà nước cũng để nợ tiền đóng BHXH, BHYT; còn nhiều địa phương chưa chuyển tiền ngân sách Nhà nước đóng, hỗ trợ đóng BHYT cho đối tượng chính sách; việc xử lý sau thanh tra, kiểm tra của các cơ quan có thẩm quyền chưa kịp thời, hiệu quả thấp, thiếu tác dụng răn đe hành vi nợ đọng, trốn đóng. Bên cạnh đó, do chế tài xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến nợ, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN chưa đủ sức răn đe dù trong những năm qua, Thanh tra Chính phủ, thanh tra chuyên ngành lao động – thương binh và xã hội, các đoàn kiểm tra liên ngành và kiểm tra của ngành BHXH đã tổ chức hàng trăm cuộc kiểm tra tại nhiều doanh nghiệp vi phạm, thậm chí là khởi kiện ra tòa án song hiệu quả chưa cao, hầu hết các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án của tòa án không được các doanh nghiệp thực hiện, số nợ không những không giảm mà ngày càng phát sinh tăng. Trong khi đó, người lao động do sợ bị mất việc làm, nên không dám đấu tranh với chủ doanh nghiệp, dẫn tới việc đấu tranh bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bản thân người lao động chưa cao; nhận thức của một số đơn vị, nhất là các doanh nghiệp tư nhân còn hạn chế. Một chế tài được xem là mạnh mẽ và kỳ vọng sẽ hạn chế được tình trạng nợ đọng BHXH, BHYT là đưa tội danh nợ đọng BHXH vào xử lý hình sự. Tuy nhiên, quy định này lại bị tạm hoãn trước thời điểm thi hành. Còn chế tài xử phạt được coi là mạnh nhất hiện hành là khởi kiện đơn vị nợ đọng ra tòa cũng đang “giậm châm tại chỗ” bởi theo quy định mới, bắt đầu từ năm 2016 chủ thể khởi kiện đơn vị nợ đọng được chuyển giao từ cơ quan BHXH sang các tổ chức công đoàn. Thế nhưng trong quá trình thực hiện tổ chức công đoàn đang gặp một số vướng mắc do các quy định có sự chồng chéo và chưa hợp lý. Trên thực tế, từ khi quy định mới này có hiệu lực đến nay, chưa có đơn vị nào bị khởi kiện ra tòa.

Trao đổi với ông Lê Bá Toàn, Trưởng Phòng Khai thác và thu nợ BHXH tỉnh được biết: Để khắc phục tình trạng trên, BHXH tỉnh đang tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp: Phối hợp với các sở, ban, ngành, đoàn thể… cơ quan truyền thông đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền chính sách, pháp luật BHXH, BHYT; tăng cường cử cán bộ đến doanh nghiệp để đối chiếu thu nộp BHXH, BHYT, BHTN, đôn đốc và giải quyết những vướng mắc trong việc thực hiện các chế độ BHXH, BHYT, BHTN; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật BHXH, BHYT của các đơn vị; phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh trong việc khởi kiện ra tòa đối với các đơn vị cố tình chây ỳ, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN theo quy định của Luật BHXH.

Quyền lợi bị ảnh hưởng nhưng không dám đấu tranh đang là nghịch lý xảy ra phổ biến và là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng doanh nghiệp nợ đọng BHXH kéo dài. Vậy, trách nhiệm của tổ chức công đoàn đến đâu trong việc tuyên truyền pháp luật BHXH đến người lao động cũng như bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của đoàn viên? Và trong khi liên đoàn lao động và các ngành chức năng đang loay hoay tìm giải pháp để xử lý và giải quyết vấn đề nợ đọng BHXH thì hàng ngày, những người lao động vẫn đang chịu không ít hệ lụy từ việc thiếu lương tâm và trách nhiệm của chủ doanh nghiệp. Vấn đề này đang là bài toán nan giải và sẽ không giải quyết được nếu như không có sự vào cuộc của tất cả các cấp, các ngành và hơn hết là bản thân người lao động.

.Bài và ảnh: Tô Hà
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@thieungoc.gov.vn
Thích và chia sẻ bài này trên
Tags: ,